Kısa cevap
Bireysel terapinin toplam süresi sabit değildir; ihtiyaçlarınıza, çalışılacak konulara, hedeflerinize ve kullanılan yaklaşıma göre şekillenir. Seanslarda önce başvuru nedeniniz anlaşılmaya çalışılır, ardından günlük yaşantınız ve tekrar eden güçlükleriniz üzerinde durulur. Tek bir seansın süresi ile görüşme sıklığı baştan konuşulur. Sürecin nasıl ilerlediği ve ne zaman tamamlanacağı da birlikte değerlendirilir; başlangıçta kesin bir bitiş tarihi vermek mümkün olmayabilir.
Bireysel terapinin süresini ne belirler?
Bireysel terapinin süresini başvuru nedeniniz, ihtiyaçlarınız, hedefleriniz ve çalışma yaklaşımı belirler. İş yerindeki belirli bir güçlüğü ele almakla, farklı ilişkilerde tekrar eden bir örüntüyü anlamaya çalışmak aynı kapsamda değildir. “Toplantıda konuşabilmek istiyorum” ile “Yakınlaştığım herkesten neden uzaklaşıyorum?” farklı çalışma alanları açar.
Bu nedenle daha başlamadan herkes için geçerli bir seans sayısı söylemek uygun değildir. Sürenin belirsiz olması, sürecin hiç değerlendirilmeden devam etmesi anlamına da gelmez. Neye ihtiyaç duyduğunuz, hangi konuların değiştiği ve hangilerinin hâlâ zorlayıcı olduğu belirli aralıklarla konuşulabilir.
Yetişkin terapisi hakkında düşünürken “Kaç görüşmede biter?” sorusunun yanına “Bu süreçte ne üzerinde çalışmak istiyorum?” sorusunu koyabilirsiniz. Başlangıçta buna net bir yanıtınız olmayabilir. Hedefleri belirlemek de görüşmelerin bir parçasıdır.
İlk haftalarda neler üzerinde durulur?
İlk haftalarda başvuru nedeniniz, yaşamınızdaki güçlükler ve terapiden beklentileriniz üzerinde durulur. İlk görüşme bir başlangıçtır; kendinizle ilgili her şeyi o gün anlatmanız gerekmez. Bir konuyu dile getirmek için zamana ihtiyaç duyduğunuzu söyleyebilirsiniz.
Örneğin “İşimde çok geriliyorum” diye başlayabilirsiniz. Görüşmelerde bu gerilimin hangi durumlarda ortaya çıktığı, sizin için ne ifade ettiği ve ilişkilerinize nasıl yansıdığı ele alınabilir. Başlangıçtaki konu zamanla daha açık bir hâl alabilir.
- “Şu anda günlük hayatımda en çok zorlandığım durum ne?”
- “Bu durum değişse, sıradan bir günümde ne farklı olurdu?”
- “Konuşmak istediğim ama henüz hazır olmadığım bir konu var mı?”
- “Terapiyle ilgili hangi beklentilerimi veya kaygılarımı paylaşmak istiyorum?”
Bu sorular bir hazırlık sınavı değildir. Yanıtların görüşmeler içinde oluşması mümkündür; başlangıçtaki hedefleriniz de ihtiyaçlarınıza göre yeniden ele alınabilir.
Seanslar ne kadar sürer, ne sıklıkla yapılır?
Bir seansın süresi ve görüşme sıklığı, çalışmanın çerçevesi içinde baştan konuşulur. Tek bir görüşmenin uzunluğu ile bütün terapi sürecinin uzunluğu farklı konulardır. Size önerilen düzenin nedenini sormanız ve günlük yaşamınızla nasıl örtüşeceğini konuşmanız uygundur.
“Görüşmeler hangi aralıklarla olacak?”, “Seans ne kadar sürecek?” ve “Ara vermem gerekirse nasıl ilerleyeceğiz?” soruları bu çerçeveyi somutlaştırır. İş düzeniniz veya bakım sorumluluklarınız görüşmelere katılımınızı etkiliyorsa bunları paylaşabilirsiniz. Sıklıkta değişiklik ihtiyacı da görüşmelerde ele alınabilir.
Seansların içeriği kullanılan yaklaşıma göre farklılaşabilir. 2026’da yayımlanan bir sistematik derleme, yetişkin psikoterapisinde rol canlandırma gibi uygulamaları incelemiştir; çalışmaların çoğu grup ortamındadır ve bu derleme bireysel terapi için standart bir süre belirlemez 1. Her seansta aynı uygulamanın yapılacağını varsaymak yerine, nasıl çalışılacağını konuşmak daha açıklayıcıdır.
Seanslarda ve görüşmeler arasında neler konuşulur?
Seanslarda günlük olaylar, bu olayların sizde uyandırdığı duygular ve ilişkilerinizde yaşadığınız güçlükler konuşulabilir. Her görüşmeye büyük bir olayla gelmeniz gerekmez. Bir mesajı yanıtlamayı ertelemeniz veya bir toplantıdan sonra saatlerce kendinizi eleştirmeniz de üzerinde durulabilecek bir başlangıçtır.
Örneğin yöneticinizin kısa bir yanıtını “Benden memnun değil” diye yorumladığınızı anlatabilirsiniz. Burada yalnızca mesajın ne anlama geldiği değil, belirsizlik karşısında neler hissettiğiniz de ele alınabilir. Konuşma, olaydan sizin o olayı nasıl yaşadığınıza doğru ilerleyebilir.
Görüşmeler arasında gündelik hayatınız devam eder. Aklınızda kalan bir cümleyi veya tekrar yaşadığınız bir durumu sonraki seansa taşıyabilirsiniz. Not almak isterseniz kısa bir hatırlatma yeterlidir; yaşadığınız her şeyi kaydetmek ya da sonraki görüşmeye kusursuz hazırlanmak zorunda değilsiniz.
Bir süre ilerlemiyormuş gibi hissetmek ne anlama gelir?
İlerlemiyormuş gibi hissetmek, sürecin hedeflerini ve görüşmelerde yaşananları yeniden konuşmak için bir işaret olabilir. Tek başına terapinin işe yaramadığına veya sizin yeterince çaba göstermediğinize karar vermek için yeterli değildir. Aynı konuya dönmek, konuşacak bir şey bulamamak veya bir başlıktan uzak durmak görüşmede ele alınabilir.
“Bir süredir aynı şeyleri anlatıyorum ve bunun bana ne kattığını anlayamıyorum” diyebilirsiniz. Ya da “Geçen görüşmeden sonra söylediklerinize kızdım” diye başlayabilirsiniz. Terapistle ilgili duygularınızın da konuşmada yeri vardır; yalnızca dışarıda yaşadığınız olayları anlatmanız gerekmez.
Zorlanmanız, mutlaka doğru yolda olduğunuzun kanıtı da değildir. Anlaşılmadığınızı hissediyorsanız veya çalışma biçimi size uygun gelmiyorsa bunu açıkça değerlendirmek önemlidir. Hedefler, yaklaşım ve devam etme kararı bu konuşmanın parçası olabilir.
Terapiyi bitirme kararı nasıl verilir?
Terapiyi bitirme kararı, hedefleriniz ve mevcut ihtiyaçlarınız birlikte değerlendirilerek ele alınır. Başlangıçta sizi getiren güçlüğün bugün nasıl yaşandığına bakılabilir. “Artık hiç üzülmüyorum” yerine “Üzüldüğümde ne yaşadığımı daha iyi anlayabiliyor muyum?” gibi somut sorular konuşmayı kolaylaştırabilir.
İlişkilerinizde, iş yaşamınızda veya kendinize yaklaşımınızda nelerin farklılaştığını anlatabilirsiniz. Hâlâ zorlandığınız alanların bulunması da bu değerlendirmenin dışında kalmaz. Bitirme konuşması yalnızca değişenleri değil, devam eden ihtiyaçları da içerir.
Mümkün olduğunda bitirme kararını önceden konuşmak, vedaya ve sonrasına alan bırakır. Görüşme sıklığının değişmesi veya bir kapanış dönemi planlanması değerlendirilebilir. Bırakmak istediğinizi söylemeniz de konuşulabilecek bir konudur; bu isteğinizi saklamanız gerekmez.
Ne zaman destek almalı?
Yaşadığınız güçlükler günlük hayatınızı, ilişkilerinizi veya iş yaşamınızı belirgin biçimde zorluyorsa bir ruh sağlığı profesyoneliyle görüşmeyi değerlendirebilirsiniz. Başlamak için sorunun adını koymuş olmanız gerekmez. Ne kadar süreceğini bilmeden de ihtiyaçlarınızı konuşmaya başlayabilirsiniz.
Zaten terapiye devam ediyorsanız, süreye ilişkin kaygınızı doğrudan görüşmeye taşıyabilirsiniz: “Ne üzerinde çalıştığımızı ve süreci nasıl değerlendireceğimizi konuşmak istiyorum.” Bu, acele etmek ya da süreci küçümsemek değildir. Kendi ihtiyaçlarınızın ve sınırlarınızın konuşmada yer almasıdır.
Sık sorulanlar
Bireysel terapi gizlilik ve etik kurallar çerçevesinde yürütülür; yakınınız olması, seans içeriğinin kendisiyle paylaşılacağı anlamına gelmez. Gizliliğin kapsamını ve sınırlarını başlangıçta sorabilirsiniz. Yakınınızın sürece katılmasına ilişkin bir ihtiyaç varsa bunun nasıl ele alınacağı ayrıca konuşulur.
İhtiyaçlarınıza göre psikiyatri değerlendirmesi önerilebilir ve gerektiğinde psikiyatrist ile iş birliği düşünülebilir. Bu, bireysel terapi sürecinin mutlaka sona ereceği anlamına gelmez. Böyle bir önerinin gerekçesi ve sürecin nasıl sürdürüleceği sizinle konuşulmalıdır.
Kaynaklar
- Mazzucato M, Savastano M, Iudici A. (2026). Role-playing interventions in adult psychotherapy: a systematic review of clinical applications, reported outcomes, and future directions. Frontiers in psychology. Kaynağı aç
Klinik Psikolog Özlem Serpen
Beykent Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nün ardından klinik psikoloji yüksek lisansını İstanbul Kent Üniversitesi'nde tamamladı. Ağırlıklı olarak psikanalitik yaklaşımla; ergen, yetişkin, çift ve ailelerle çalışıyor. Hakkında